Göreme'de manastır yaşamı ne zaman başladı?
Her yılın 23 Nisanı’ndaki kutlamalara ismini veren Aziz Georgios rivayetlere bakılacak olursa Kapadokyalı Hristiyan bir anne babanın çocuğu. Roma ordusunda subay olan Georgios, imparatorun acımasız zulümlerinin kurbanı olmuş ve acımasız işkencelere maruz kalmış. Yakılmış, haşlanmış, bir tekerleğin altında ezilmiş ve fakat her seferinde mucize eseri canlı kalmayı başarmış. En sonunda Lydda’da (Filistin) 303 yılları civarında başı kesilerek öldürülmüş. Georgios’un ejderha tarafından yutulmak üzere olan kralın kızını tanrının yardımı ile kurtardığı dövüş efsanesi sonradan ortaya çıkmış. Bir başka görüşe göreyse Göreme’de manastır yaşamı, St. Basileos’dan çok daha önce başlamış. Bizans kaynaklarında Göreme, en erken olarak 10. yüzyılda St. Hieron’un vesikalarında ‘’Komma’’ adı ile geçmekte, bu civarda 6-7.yüzyılda yapay mağaralarda hüküm süren manastır yaşamından bahsedilmekte. Araştırmacılar bu durumda Göreme’de sözü edilen bu büyük yerleşmenin ani bir ihtiyaç sonucu, kısa bir sürede meydana getirilmesi gerektiğini düşünmekteler. Değişik kültürlerden birçok grubun bu ani biraradalığı, bugün farklı kiliseleri süsleyen değişik freskoların çeşitliliğinden açıkça belli oluyor. Bölgedeki tarihi yapıları taşıdıkları freskolara göre tarihlendirmeyi hedefleyen bir çalışma bugün bile sürdürülüyor ancak sözü edilen freskoların çok azında tarihlendirmeye yarayacak malzemenin kalması, kalanların da çok geç dönemlere ait olması nedeniyle bu araştırma tatmin edici bir sonuç vermemiş.
